16 mei

De vicieuze cirkel van boulimia

cirkel van boulimiaAls je boulimia of onbeheersbare eetbuien hebt, wil je er wel mee stoppen, maar op een gegeven moment lukt het je niet meer om hier zelf uit te komen. Het lijkt wel of je in een vicieuze cirkel bent beland van gezond proberen te eten en dan toch weer doorslaan met een eetbui en compenseren. Je kunt er moedeloos van worden. Hoe komt dat nu en hoe kun je wel uit de vicieuze cirkel van boulimia komen?

Goede voornemens

Voornemens. Daar begint het mee. Iedere week weer opnieuw. Soms iedere dag. Je neemt jezelf voor dat vanaf mogen alles anders is. Een gezond ontbijt, een minimale lunch en niet te veel eten bij het avondeten. En dan eindelijk stoppen met die vreetbuien. Want je wilt niet aankomen of zelfs afvallen. Bang als je bent om te dik te zijn. Helaas loopt het iedere dag weer anders. Het ontbijt ging goed (gezonde muesli met fruit en yoghurt), qua lunch gewoon een appeltje. Dat moet maar weer genoeg zijn. Het honger gevoel in je buik betekent dat je goed aan het afvallen bent.

Halverwege de middag voel je je steeds naarder worden, maar je houdt vol. Streng zijn. Vandaag ga je je echt aan je doel houden. En dan op weg naar huis toch langs de drogist voor zo’n grote zak zachte zoete drop (of twee) en nog wat chocola erbij. Nog even gewone boodschappen voor het avondeten. Toch maar dat snoep laten liggen? Maar nee hoor, toch gezwicht. Semi-gezellig met een grote pot thee en een tijdschrift, begin je met vijf dropjes en dan nog weer vijf. En dan nog meer en voordat je het weet is die hele grote zak leeg en ook de zak minimarsjes is verdwenen. Totaal de controle kwijt. Allemaal naar binnen gepropt. Shit! …….En dan de schaamte.

Ondanks goede voornemens weer niet gelukt. Dan slaat de paniek toe want je wilt niet aankomen, juist afvallen. Dus zo snel mogelijk naar het toilet en alles uitspugen. Totdat er niets meer in je maag zit. Nog gauw een plens water over je gezicht en snel zorgen dat je er weer toonbaar uitziet. Ook het toilet. Zodat niemand wat merkt. Weer niet gelukt. Maar morgen ga je weer opnieuw beginnen. Met gezond eten. Nooit meer braken. Nooit meer eetbuien. Vanaf morgen.

cirkel van boulimia

De vicieuze cirkel van boulimia

Dat is helaas hoe het werkt. De vicieuze cirkel van boulimia in vijf stappen.

  • Streng eten: je wilt streng controle houden op je eetgedrag. Om niet dik te worden of af te vallen. Hoe? Dat is voor iedereen anders.  Je mag sommige dingen niet van jezelf (bijvoorbeeld vet, snoep, snacks, worst). Je moet sommige dingen juist wel (bergen groente). Je mag geen tussendoortjes. Je slaat maaltijden over om af te vallen. Je wilt op bepaalde tijden juist wel of juist niet eten. Een hongergevoel is fijn (je voelt je buik krimpen dus dan weet je dat je afvalt). Iedereen heeft zijn eigen persoonlijke regels.
  • Eetbui: je strenge eten lokt een eetbui uit. Je lichaam heeft voeding (brandstof) nodig. Als je niet of te weinig eet of te lang wacht met eten, geeft je lichaam steeds hardere signalen af dat je wat moet eten. Totdat je deze niet meer kunt weerstaan. Op het moment dat je dan gaat eten, is het eigenlijk te laat. Je lichaam wil namelijk zorgen dat het energietekort zo snel mogelijk wordt aangevuld en zet je aan tot snel en veel eten. Er is een lichamelijke drang die je dan aanzet tot een eetbui. En daarnaast is vaak wat je probeert tegen te houden (eten), juist dat wat gaat gebeuren. Als je iets niets mag, is dat juist wat in je hoofd blijft zitten. Denk maar eens niet aan een roze olifant (wat zie je in je hoofd?).
  • Schuld en schaamte: na de eetbui volgt de schuld en schaamte. Want het is is niet normaal dat je je zo vol zit te proppen. En zeker niet dit soort ranzig eten. Je hebt totaal geen controle over jezelf. Je schaamt je kapot. Stel je voor dat iemand je zo ziet?
  • Angst om aan te komen: als al dat eten, dat je net naar binnen hebt zitten werken, in je lichaam wordt opgeslagen, wordt je enorm dik (denk je). En dat is het ergste dat kan gebeuren. Dan vind je jezelf niet om aan te zien en zullen ook andere mensen je wanstaltig gaan vinden.
  • Braken, laxeren, sporten. Je wilt zo snel mogelijk compenseren wat je net naar binnen hebt gewerkt. Zo snel mogelijk na het eten van die berg eten. Het moet eruit. Daarna ben je kapot. Doodmoe. Uitgeput.
  • Streng eten: na deze uitspatting neem je jezelf voor nog strenger voor jezelf te zijn. Die enorme eetbui wil je morgen compenseren of je wilt jezelf straffen voor je eetbui. Door morgen of de hele week niet, heel weinig of volgens een streng dieet te eten.

En daarmee staat de deur open voor de volgende eetbui en blijf je in de vicieuze cirkel van boulimia.

Doorbreek de vicieuze cirkel van boulimia

Het klinkt logisch en dat is het ook. Gezond eten is de sleutel om de vicieuze cirkel te doorbreken. Zolang je door blijft gaan in de cirkel van boulimia, blijft het fout gaan. Hoeveel goede voornemens je ook hebt. Hoe sterk je ook denkt morgen te zijn. Er is maar één oplossing die helpt de vicieuze cirkel te doorbreken: gezond eten. Nee, niet streng (wat je al eerder deed). Gezond eten. Alleen met gezond gaan eten, kun je uit deze cirkel stappen. Zodat je voldoende energie hebt om de dag door te komen en ook de uitdagingen aan kunt die iedere dag onherroepelijk op je pad komen. Alleen door gezond eten gaat je lijf erop vertrouwen dat je goed voor jezelf en je lijf zorgt. En zal je minder aanzetten tot eetbuien. En als je geen eetbuien hebt, hoef je je ook niet schuldig te voelen, te schamen of te compenseren.

Eet gezond

Gezond eten

Hoe je dat doet gezond eten? Er valt veel over te zeggen, maar in het kort komt het hierop neer:

  1. Drie gezonde en lekkere maaltijden per dag (ontbijt, lunch, diner). Deze zorgen voor voldoende energie.
  2. Twee tot drie lekkere (en gezonde) tussendoortjes. Hierdoor voorkom je dat je een fysieke drang krijgt tot een eetbui. Bijvoorbeeld: fruit, noten, maar ook af en toe een stukje chocola of iets anders lekkers.
  3. Eet op regelmatige tijden (dit geeft je lichaam rust en vertrouwen): zorg dat er bijvoorbeeld niet meer dan ongeveer 3 uur zit tussen de momenten van maaltijden en tussendoortjes. Bijvoorbeeld: 7.00 ontbijt, 10.00 tussendoortje, 12.30 lunch, 15.00 tussendoortje, 18.00 diner, 20.30 tussendoortje.
  4. Eet waardevolle voeding: je kunt van alles en nog wat eten, maar het ene is gezonder dan het andere. Kijk naar wat de waarde is van voeding in plaats van naar calorieën. In principe kun je ervan uitgaan dat hoe puurder (minder bewerkt) een product is, hoe gezonder dit voor je is. Verse groente en fruit zijn altijd goed. Volkoren brood en zilvervliesrijst zijn  gezonder dan witte rijst en brood. Een boterham met beleg is gezonder dan een koek of “zogenaamd gezond tussendoortje” waar suiker en vetten in zitten. Pas sowieso op met suiker en snoep omdat suiker ervoor zorgt dat je bloedsuikerspiegel enorm omhoog schiet. Vervolgens maakt je lichaam insuline aan waardoor je bloedsuikerspiegel ineens enorm kan dalen wat een eetbui kan uitlokken.
  5. Eet voldoende: een appel of een rijstwafel als lunch is echt te weinig. Voeding is een belangrijke bron van energie die je nodig hebt om te kunnen functioneren, om na te kunnen denken (vooral gezonde vetten), om het warm te hebben, om huid en nagels te laten groeien en om alle activiteiten te kunnen uitvoeren die je wilt. En grove richtlijn is:
    • Ontbijt: 2 belegde boterhammen met glas (karne/soya)melk of ontbijtgranen met melk/yoghurt (en fruit).
    • Lunch:  4 belegde boterhammen met drinken (of een salade met pasta/peulvruchten of rijst)
    • Diner: minimaal 3-4 opscheplepels groente, 50-100 gram vlees/vis/eieren/ /peulvruchten/noten/kaas/vleesvervangers, 4 opscheplepels rijst/couscous/pasta/aardappels, gezond vet (olijfolie, roomboter).
    • Verder: 1- 2 liter water of drinken per dag, 2 stuks fruit (als tussendoortje of bijvoorbeeld bij ontbijt) en let erop dat je voldoende vetten binnenkrijgt: 3 eetlepels (olijf)olie of 30 gr.halvarine + 1 eetlepel olijfolie voor bakken/braden/wokken.
    • Het voedingscentrum heeft richtlijnen over hoeveel voeding normaal is op een dag, afgestemd op leeftijd en of je man/vrouw bent .
    • Wil je meer weten? Op de pagina boeken gezond en lekker eten vind je een aantal tips en reviews voor boeken die hierbij kunnen helpen. Zowel over hoe je weer een gezond eetpatroon krijgt als over gezond en lekker koken en welke kookboeken en websites bij mij favoriet zijn om recepten uit te halen.

Probeer het 3 weken uit en deel hoe het gaat

Gezond eten als eerste stap op weg naar herstel. Mij heeft dit 20 jaar geleden geholpen om van mijn eetbuien af te komen. Probeer het 3-6 weken uit en deel hoe het gaat.

23 thoughts on “De vicieuze cirkel van boulimia

  1. Wat nou als je super gezond eet, maar juist (vr)eetbuien hebt en purgeert met dit gezonde eten?
    Kilo’s fruit bijvoorbeeld, of ladingen brood of havermout, overdadig veel noten, zelfs kilo’s groente (wortels, komkommers, biet, etc.)?

    • Hi S, je kunt eetbuien hebben en purgeren met gewoon eten, met ongezond eten en met gezond eten. Dat maakt eigenlijk niet uit. Ook dat valt onder eetbuien en dus eetstoornisgedrag. Je lijf heeft immers geen behoefte aan dat extra eten, dat kan het niet eens verteren, het is belastend voor je systeem. Je lijf heeft ook geen behoefte aan dat je het weer uitbraakt, dat kost alleen maar energie en kan beschadigingen opleveren voor bijvoorbeeld je slokdarm en ook je kaliumgehalte te veel uitputten (met kans op hartfalen). Goed om stil te staan bij de functie van het ‘overeten’ en ‘braken’ en om met hulp te kijken hoe je hiervan af zou kunnen komen zodat je met andere dingen in het leven bezig kunt zijn dan met de hele dag door bezig zijn met eten en compenseren.

      • Dankjewel Charlie voor jouw (snelle) reactie. Mijn punt is dat je schrijft dat de oplossing ligt in gezond eten, maar dat doe ik dus al (en dan bedoel ik datgene wat ik eet is super gezond, natuurlijk niet de hoeveelheden en al helemaal niet het purgeren). Alleen lukt het me bij stress maar niet om mezelf te beheersen. Ik voel niet meer wanneer ik vol zit, maar ook als ik dat wel voel ga ik daar overheen. Ik neem mezelf iedere keer weer voor drie keer per dag te eten, maar na het ontbijt of in de loop van de middag gaat het vaak toch weer mis. Ik ben een emotie-eter en de (vr)eetbuien dissociëren mij van de heftige emoties die er onder liggen. Het is een vicieuze cirkel. Ik loop inmiddels al 20 jaar rond met deze problemen. Er zijn periodes waarin het beter gaat en periodes waarin het minder gaat, zoals nu (vrijwel dagelijks (vr)eetbuien en eens per week purgeren), maar ik heb (ook met hulp) van alles al geprobeerd en het lukt me maar niet de cirkel (definitief) te doorbreken.

        • Hi S, wat naar dat dit al zo’n tijd deel uitmaakt van je leven en je er maar niet vanaf komt. Ik snap je helemaal en dat is wat ik ook aangeef. Eetbuien zijn immers eetbuien. Of je ze nu hebt met alleen ‘gezond voer’ of met ongezonde dingen. Het blijven eetbuien. Kenmerkend is dat daarbij controle en beheersing wegvallen en je door blijft eten, ondanks dat dit niet goed voor jou of je lijf is. Daar kunnen drie oorzaken van zijn. a. je gebruikt eten als emotie-regulator om stress, verveling, verdriet, boosheid of andere emoties te voorkomen, verdoven of ontladen zonder deze echt te hoeven voelen en verwerken. b. je lichaam komt voedingsstoffen tekort (bijvoorbeeld als je wel bergen groenten eet, maar andere voedingsstoffen als eiwitten, koolhydraten en vetten vermijdt) of c. als het een gewoonte is geworden om op allerlei momenten (vanuit a. of b.) eten te gebruiken waar het niet voor is bedoeld. Belangrijk is het dus om te kijken naar wat voor jou de functie is van jouw eetbuien en op zoek te gaan naar de bron van waaruit je dit ooit bent gaan doen. Deze blogs kunnen je misschien een beetje op weg helpen: emotie en onrust grootste triggers eetbuien en wat is de oorzaak van die rottige eetbuien?. Of misschien toch goed om hulp te vragen bij het uitzoeken van deze dingen en bij het veranderen van deze nare gewoonte.

        • O ja, en gezond eten, dat is niet alleen gezond eten qua voedingsstoffen. Het is vooral ook alleen eten om je lijf te voeden (dus regelmatig én niet te veel of te weinig) en om te genieten van de smaak alleen of met anderen. Emotie- en onrust eten en eetbuien uit gewoonte vallen niet onder ‘gezond eten’.

  2. Hoi Charlie,
    Wat een verademing om jouw blogs te lezen. Het geeft mij moed aan de ene kant, paniek aan de andere kant. Moet je echt zoveel eten ( heb ik echt zoveel nodig), ik wil wel maar zit zo gruwelijk vast in mijn patronen/schemas. Waar is mijn ingang?
    Jouw manier van vertellen maakt dat ik meer woorden heb om uit te leggen wat er binnen in mij gebeurd. Dankjewel voor jouw oprechtheid en moed om dit te delen.

    • Wat fijn dat de blogs je helpen Aukje. Ja, zoveel heeft je lichaam echt nodig om goed te kunnen functioneren. Het is nogal wat wat we van ons lichaam vragen. Niet alleen hebben we brandstoffen nodig, maar ook bouwstoffen en hulpstoffen om ook onze stofwisseling, immuunsysteem, hormoonhuishouding, organen, etc. goed te laten functioneren. Ook zorgt goede voeding voor een goede darmwerking en darmflora en dat heeft, zoals de laatste wetenschappelijke inzichten aangeven, ook weer direct effect op hoe we ons voelen en hoe onze stemming is. Probeer het gewoon eens zes weken uit, dan kun je voor jezelf beoordelen hoe dat voor jou is. Mocht je meer willen weten, dan vind je in mijn boek meer informatie over voeding, over hoe je met angsten voor voeding om kunt gaan en hoe je de focus van gewicht en eten kunt verschuiven naar persoonlijke ontwikkeling, meer zelfvertrouwen en een positiever zelfbeeld.

  3. Ik wil dit wel doen en eet ook al best veel maar Door mijn actieve levensstijl nog steeds honger en durf niet zoveel te eten dat ik genoeg heb.. Want ben zo bang dat als ik net iets teveel eet aan ga komen. Dan komt die eetbui weer… verschrikkelijk. Maar ook dik zijn lijkt me verschrikkelijk zelfs die paar kilo aankomen. Maar ik wil dit echt niet meer..

    • Dat kan ik me voorstellen Kim. Je kunt het ook een paar weken uitproberen. Zorgen dat je gezond en voldoende eet zodat de eetbui achterwege kan blijven. Meestal geeft het je lichaam en je hoofd rust als je dat doet. De fysieke eetbuien zullen dan waarschijnlijk niet meer aan de deur kloppen.

  4. De informatie op jouw site vond ik heel inspirerend en ik ben daarom zelf aan de slag gegaan met het ‘drie keer per dag eten’ principe en het menu wat jij schetst in mijn achterhoofd. Ik moet zeggen dat dit nu al een tijdje behoorlijk goed gaat!

  5. Wauw, hier was ik naar op zoek. Het lijkt wel of dit over mij gaat! Eindelijk iemand die me begrijpt. En wat goed dat je aangeeft wat goede en voldoende voeding is, want ook ik ben het even helemaal kwijt inderdaad en weet echt niet meer wat normaal eten is?

  6. Toch nog een opmerking. Vaak komen die eetbuien niet uit het niets, maar worden ze veroorzaakt door bijvoorbeeld een bepaalde gebeurtenis of een naar gevoel. Er gaat meestal wel iets aan vooraf toch? Dat lees ik hier niet zo terug…

    • Hi Jelle, je hebt helemaal gelijk hoor. Goede vraag. In deze blog leg ik uit hoe lastig het is om weer uit de vicieuze cirkel van eetbuien te komen en niet waar eetbuien vandaan komen.

      Maar een eetbui heeft inderdaad vaak een aanleiding en heeft een functie voor je. Je kunt deze grofweg indelen in drie oorzaken:
      1. psychische oorzaak: bijvoorbeeld om jezelf te verdoven, te ontladen, af te reageren of om een leegte in jezelf op te vullen.
      2. fysieke oorzaak (je hebt te weinig gegeten of te lang gewacht met eten en je lijf zorgt dan voor extreme signalen zodat je gaat zorgen voor voeding)
      3. gewoonte oorzaak (het is een patroon geworden): je lichaam of jij bent er inmiddels aan gewend dat na een bepaalde situatie of trigger een eetbui volgt. Bijvoorbeeld na die vervelende reacties van je omgeving, bij het zien van bepaalde voedingstoffen die als trigger werken of altijd bij thuiskomst.

      Ik zal er binnenkort een keer een blog over schrijven. Dankjewel voor je vraag.

      Charlie

  7. Wat herkenbaar! Ik sluit me aan bij Karijn.
    Er komt zoveel voorbij over boulimia maar dit is zo duidelijk en precies hoe het in elkaar steekt. Maar het doorbreken van de vicieuze cirkel…..pffff wat is dat lastig!

    • Hi Anja, leuk dat je dat zegt. Hier thuis nog wat discussie over de concreetheid (kan ook betuttelend overkomen). Maar toen ik zelf boulimia had, wist ik echt niet meer wat nou normaal was om te eten en wat niet en vooral niet hoeveel nou normaal is. En daarom heb ik het toegevoegd. Voor de mensen die, net als ik toen, zoeken naar het antwoord op de vraag “hoeveel is nu normaal?” en “wat is dan goed?”. En mocht iemand dat al weten of een andere mening hebben, dan kan die er natuurlijk gewoon overheen lezen.

  8. Hoi Charlie,
    Wat een goed en helder verhaal weer! Ik hoop dat je richtlijnen bij velen een nieuwe gewoonte zullen worden, ze zijn even gezond als belangrijk en geven een enorme voldoening als je je ze eigen hebt gemaakt. We hebben allemaal maar één eigen lichaam waar we verantwoordelijk voor zijn.
    Hartelijke groetjes,
    Miriam

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *