Eetbuien en emoties komen niet zomaar uit de lucht vallen

Wie weet herken je het wel. Zo’n moment waarop opeens de drang naar eten opkomt. Niet omdat je honger hebt, maar omdat je gewoon ‘iets’ voelt. Onrust? Spanning? Een hoofd vol gedachten? Misschien weet je niet eens wat je precies voelt en is eetbuidrang het eerste wat je echt opmerkt. En waar je wellicht naar verlangt: alles even helemaal kwijt te zijn. Even rust.

Toch komt die drang niet zomaar uit de lucht vallen. Vaak zitten er emoties onder die al veel eerder in gang gezet zijn, zonder dat je het doorhad. Alleen al begrijpen wat er gebeurt, kan veel rust geven.

Emoties komen niet zomaar uit de lucht vallen

Emoties kunnen je behoorlijk in de weg zitten. Soms lijkt het of ze je overvallen en er zomaar ineens zijn. Toch komen emoties en onrust  altijd ergens vandaan.

Vaak begint het met iets dat je waarneemt. Bewust of onbewust.
Je ziet, ruikt, hoort, proeft, denkt of voelt dat er iets gebeurt. Dit is de trigger.

Vervolgens geef je hier, vaak onbewust een waardeoordeel aan: het is goed of fout. Dat eerste oordeel vormt de voedingsbodem voor een emotionele reactie die daarop volgt.

Vaak weet je niet meteen wat je voelt, maar merkt wel een lichamelijke reactie. Zoals een  dichtgeknepen keel, tranen achter je ogen of spanning. Of misschien een opgetogen of juist pijnlijk gevoel in je buik. Maar ook rugpijn, vastzittende schouders, opborrelende energie of een onrustig gevoel door je hele lijf kunnen signalen zijn van emoties.

Een paar voorbeelden:

Je collega zegt: ‘Wat staat die blouse mooi bij de kleur van je ogen’. Jouw onbewuste waardeoordeel is ‘goed’ met als effect dat je een warm gevoel  krijgt en van oor tot oor begint te stralen.

Je hebt vanavond een etentje en denkt: ‘Oh nee, dat gaat natuurlijk weer helemaal mis. Dan eet ik veel te veel’. Je conclusie is ‘fout’ en je voelt in je buik al weerzin tegen het etentje.

Je partner was een paar dagen op reis, maar komt vanmiddag weer thuis. Je hebt hem/haar/hen gemist. Je conclusie is dan ‘goed ‘ en je lichaam geeft een blij gevoel.

Heb je moeilijkheden met je partner, dan kun je je voorstellen dat je conclusie ‘fout’ is en je juist een vervelend gevoel krijgt in je lijf.

Je vergelijkt je met andere mensen op het feest. Je trekt de conclusie dat zij mooier, slimmer, leuker of dunner zijn dan jij. Je waardeoordeel over jezelf is dan ‘fout’ en je voelt je steeds ellendiger.

We willen ons het liefst altijd goed voelen

Blij en gelukkig zijn, dat willen we allemaal wel. Maar hoe ga je om met verdriet, angst, boosheid, teleurstelling of schaamte? Juist die emoties vinden we vaak lastig. Ze doen pijn, maken ons kwetsbaar en roepen angst op voor afwijzing of onbegrip.

Geen wonder dus dat je liever fijne gevoelens ervaart dan pijnlijke emoties. Toch schuilt daarin een valkuil. Als je moeilijke emoties steeds wegduwt of probeert te verdoven, raak je het contact met jezelf kwijt. Je lichaamssignalen worden steeds moeilijker te herkennen, waardoor je uit balans kunt raken en jezelf uitput.

Bovendien kan het een gewoonte worden om moeilijke emoties zoveel mogelijk te vermijden of te verdoven. Een eetbui, alcohol, drugs of andere vormen van afleiding lijken dan een snelle manier om de onrust even kwijt te zijn.

Wat helpt dan wel bij emoties en onrust?

1. Let it be

Eigenlijk is het belangrijkste in het leren omgaan met emoties, dat je ze er laat zijn: let it be. Niets meer en niets minder. Durf te voelen. Emoties zijn er. Probeer er niets aan te veranderen. Observeer ze en blijf ademen.

Ook fijn om te weten is dat emoties eindig zijn. Er zit een begin aan en een eind. Ze komen en ze gaan. Soms laaien ze met oplevingen nog weer even op, maar dan verdwijnen ze. Als een zware regenbui waar nog wat kleinere buien achteraan komen totdat de lucht geklaard is.

Wat je in de tussentijd doet? Dat is afhankelijk van jou. De één wil even niemand om zich heen. De ander wil vastgehouden worden. Of juist niet. Misschien wil je gedachteloos wat aanrommelen in huis of juist naar buiten. Of gillen, stampvoeten, huilen. Laat je emotie zijn zoals deze is. Je hoeft hem niet weg te duwen of op te lossen. Ook jouw ‘regenbui’ zal uiteindelijk overtrekken.

2. Emotie gaat voor actie

Emoties kunnen je aardig in de weg zitten. Als je zo verdrietig bent dat je niet meer uit je woorden kunt komen, zo bang dat je keel wordt dichtgeknepen, zo boos dat je van alles kapot wilt maken, zo angstig dat je alleen maar weg wilt kruipen.

Als je overmand bent door emoties, stel dan alle communicatie en actie uit (dus ook eten). Je kunt op dat moment niet helder nadenken en daardoor ook geen goede beslissingen nemen. Neem eerst de tijd om rustig en tot jezelf te komen.

Hoe dit werkt, zie je heel zuiver bij kinderen. Als ze helemaal over de rooie zijn door boosheid of verdriet, is er geen land met ze te bezeilen. Er dringt niets tot ze door. Vragen stellen heeft geen zin, ze antwoorden toch niet. Ook oplossingen aandragen werkt dan niet. Ze horen het niet. Het enige dat op dat moment helpt is er voor ze zijn. Rustig aanwezig zijn, totdat je merkt dat de emotie wegebt. Pas dan is het moment gekomen om te kijken wat een goede next step is, mocht dat nog nodig zijn. Soms is de emotie laten uitrazen namelijk al voldoende.

Dit geldt ook voor ons als volwassenen. Blijf bij jezelf totdat je emotie hanteerbaar is en je weer helder kunt denken. Dan pas is het tijd voor actie.

3. Wees je eigen ‘Sherlock Holmes’: onderzoek je emoties

Emoties hebben een functie. Het zijn signalen dat er iets aan de hand is waar je iets mee moet. Ben je boos, dan wordt het misschien tijd om grenzen te stellen. Is er onrust, dan is er mogelijk iets niet naar je zin of ben je onvoldoende aan jezelf toegekomen. Voel je angst, dan is er blijkbaar iets waar je voor op moet passen of waakzaam voor moet zijn.

Wees dus, zodra je weer bij zinnen bent, je eigen ‘Sherlock Holmes’. Onderzoek wat er onder jouw emotie schuilgaat en kijk wat je werkelijk nodig hebt. Zodat je er de volgende keer beter voor jezelf kunt zijn.

4. Deel je emotie

Heel lang deelde ik niet mijn emoties. Ik schaamde me en vond het veel te spannend. Inmiddels heb ik met vallen en opstaan juist geleerd om ze te uiten. Waar ik als ik het niet vertelde juist bleef piekeren en me ellendig voelde, ontstaat er vaak ruimte als ik wel vertel wat er in me omgaat. Bij mij en bij een ander.

Mensen begrijpen me beter en daardoor zijn ze veel eerder bereid om me te helpen dan als ik net doe of er niets aan de hand is.

En vind je het nog lastig om te voelen of verwoorden, dan kun je ook altijd iets tekenen of opschrijven. Dat helpt ook. Allereerst voor jezelf. En wie weet kun je het daarna ook gebruiken om alsnog te vertellen waar je mee rondloopt.

Nu begrijp ik ook het gezegde ‘Gedeelde smart is halve smart’. Het hielp mij destijds bij het herstellen van mijn boulimia en het helpt mij nu nog steeds als ik even ergens in vastloop.

..

Probeer het uit voor jezelf

Probeer één of meerdere tips eens uit voor jezelf. Laat emoties en onrust er zijn (let it be), kom pas in actie als je weer wat meer rust ervaart, kijk wat er schuil gaat onder je emoties en deel je emotie met anderen.

Ik zeg niet dat het gemakkelijk is om je emoties te laten uitrazen, maar uiteindelijk helpt deze manier van omgaan met emoties je meer dan een eetbui ooit zal doen.

En zo brengt het je uiteindelijk dichter bij de vrijheid waar je misschien zo naar verlangt.

Gerelateerde blogs

• Zie een eetbui als een waarschuwende kanarie
• Ga aan de wandel.
• Je kunt meer dan je denkt.
• Wat er ook gebeurt, blijf ademen.
• Als je niet durft te voelen, hoe weet je dan wat de waarheid is?
• Honger, trek of emotie, laat je lijf je antenne zijn voordat je naar eten grijpt.

Welke tip spreekt jou het meeste aan?

Ik ben benieuwd welke tip jou het meeste aanspreekt en hoe deze jou gaat helpen om emotie- en onrust-eetbuien te voorkomen. Leuk als je je reactie deelt.

Over mij

Als eetstoornis- en traumatherapeut begeleid ik al meer dan 12 jaar mensen die vastlopen in eetbuien en boulimia. Ooit had ik zelf boulimia. Ik weet hoe hardnekkig het kan zijn en wat een verademing het is als je hiervan bevrijd bent.

Benieuwd wat jou hierbij kan helpen?
→ Bekijk de startsessie