Waarom lukt het me niet te stoppen met eetbuien?

Waarom kan iedereen normaal omgaan met eten, behalve ik?
Waarom heb ik, ondanks goede voornemens, toch elke keer eetbuien?

Jarenlang voelde ik me een stommeling dat het me niet lukte te stoppen met eetbuien.

Toen wist ik het niet. Nu wel.

Vandaag deel ik de 10 belangrijkste oorzaken waarom stoppen met eetbuien zo lastig kan zijn. En dat het bij herstel niet gaat om wilskracht, maar begint met begrijpen wat er meespeelt.

Een lichaam dat tekortkomt schreeuwt om eten

Tussen de middag at ik alleen een paprika en een bakje hüttenkäse. Meer mocht ik niet. Minder wel. En dan vond ik het nog raar en slap van mezelf dat ik aan het einde van de dag eetbuien had. Maar zo raar is dat natuurlijk niet. Te weinig eten, honger negeren, je lijf uitputten door veel te sporten of te weinig rust- en oplaadmomenten: dat is voer voor eetbuidrang. Je lichaam gaat er vanzelf om schreeuwen.

Je lichaam vermijden maakt het ingewikkelder

Als voelen lastig is, je eetbui-angst hebt of niet tevreden bent met je lichaam, is het niet zo gek dat je probeert je lichaam te vermijden. En controle probeert te houden vanuit je hoofd. Alleen zijn we daarmee ook onze levensantenne kwijt. De antenne die je helpt voelen of je honger hebt of moe bent. Die  je kan helpen om te weten wat je behoeftes zijn en wat je leuk of niet leuk vindt. Daarvan afgesneden zijn, maakt juist de weg open voor de vicieuze cirkel van eetbuien en strenge eetregels.

Strenge eetregels verergeren de drang

Eerst afvallen en daarna ga ik normaal eten. Niets lekkers mogen. Alleen 100% gezond mogen eten. Honger zien als teken dat je goed bezig bent. Je ontbijt of lunch overslaan als je ’s avonds uit eten gaat. Allemaal voorbeelden van mentale restricties waarbij je niet naar je lichaam luistert, maar naar die strenge stem in je hoofd. Die stem die alles afkeurt en waarvan je niets mag. Totdat je breekt en echt alles wilt eten wat je eigenlijk niet mag. En dan in het kwadraat.

Het is met de paplepel ingegoten

Wie kent het niet? Een snoepje als troost of voor de schrik. Een moeder die je haar ongenoegen ziet wegeten. Het voorbeeld van ouders die na de werkweek ontspannen met drank en hapjes. Alle verdrietige en feestelijke momenten die gepaard gaan met overvloedig eten en drinken. We zijn vanuit onze cultuur zo gewend om eten en drinken te koppelen aan emoties, dat we dat als vanzelf zijn gaan meedoen. En zo sluipt er al vroeg een gewoonte in om emoties te dempen en vieren met eten.

Overal eten om je heen activeert trek

Er is een overvloed aan eten om ons heen. Overal eettentjes en terrasjes. Altijd is er wel een winkel open. En heb je geen zin om zelf wat te eten te halen, dan wordt het wel thuisbezorgd. De supermarkten staan vol met verleidelijke aanbiedingen en op social media zie je de ene fancy maaltijd na de andere. Zodra we eten zien, ruiken of denken aan eten, spoelt het speeksel al door onze mond. Zo verleidelijk.

Je oerbrein kiest voor een quick fix

En dan hebben we ook nog ons oerbrein. Dat deel van ons brein dat in actie komt als er gevaar dreigt of als we stress, moeheid, honger en dorst ervaren. Waarbij het altijd kiest voor de snelste, gemakkelijkste oplossing en ingesleten gewoontes. Zo beloont het ons met een dopamineshotje (een beloningsstofje) als we iets eten dat vet, zoet en zout bevat, zoals karamel-zeezout. Dan voel je je snel weer beter. Althans, voor even dan.

Eetbuien hebben ook voordelen

Ach, eetbuien, wat hebben die ook voordelen. Dat je even wél alles mag eten waar je zin in hebt. Dat je een moment niets hoeft te voelen, denken of moeten. Dat heel even de paniek, verveling, eenzaamheid en het niet goed genoeg gevoel over jezelf weg lijken te zijn. Eetbuien helpen ontladen, verdoven, afleiden, verzachten en troosten. Totdat je weer in de realiteit komt.

Omgaan met gevoelens lastig

Tja, dit is misschien wel één van de belangrijkste. Want heel vaak verschuiven we, voordat we het weten, de focus op eten en gewicht. Terwijl het eigenlijk gaat om ongemak rond emoties als verdriet, verveling, frustratie, eenzaamheid, geen zin, onrust, stress, angst, teleurstelling, boosheid of vreugde. Zo jammer dat we niet altijd van huis uit meekrijgen hoe we hiermee om kunnen gaan. Dat we ons vaak sterker voordoen dan dat we ons voelen en onze kwetsbaarheid het liefst verstoppen. Waarna we troost zoeken in eten in plaats van contact.

Het is te pijnlijk om mee bezig te gaan

7 jaar lang had ik eetbuien. Maar daar had ik het niet over. Ik verstopte ze samen met mijn onzekerheid onder een masker van met mij gaat alles oké. Hulp zoeken durfde ik niet. Daar waren de schaamte en mijn trots te groot voor. Ik vond dat ik het zelf moest oplossen en zocht het liever in focus op eten en gewicht dan dat ik mezelf moest blootgeven. 94% van de mensen met eetbuien zoekt geen hulp. Ik was dus niet alleen, maar zo voelde het wel. Nu weet ik dat ik mezelf daarmee tekort heb gedaan. Want samen kom je er echt sneller vanaf.

Gedachtenchaos triggert eetbuien

Eetbuien geven een gevoel van controleverlies. Alsof je overgenomen wordt door iets dat groter is dan jezelf. Natuurlijk probeer je dan op een andere manier de controle terug te pakken. Met je hoofd. Soms werkt dat een tijdje, maar vaak ontstaat juist in je hoofd een gedachtenchaos. Met aan de ene kant kritische gedachtes als ‘Je hebt het weer verpest’, ‘Het gaat je toch nooit lukken’ of ‘Je moet nog strenger zijn’. En aan de andere kant vergoelijkende gedachtes als ‘Je hebt het verdiend’, ‘Je hebt het al zo zwaar’ en ‘Neem maar wat lekkers’. Een strijd die zo vermoeiend is, dat je soms opgeeft en even de rust van eetbuien induikt.

Gevangen in een web van eetbuien

Eetbuien zijn dus zelden het gevolg van één oorzaak. Vaak is het juist de mix van factoren die maakt dat stoppen zo lastig is. Het gaat immers niet alleen om eten. De combinatie van lichamelijke signalen, gedachten, emoties en gewoontes kan ervoor zorgen dat je steeds opnieuw in hetzelfde patroon terechtkomt. En dat je niet altijd meer helder hebt aan welke knoppen je kunt draaien om eetbuien los te laten.

In een van mijn volgende blogs ga ik een laag dieper. Dan schrijf ik over wat er werkelijk schuilgaat onder eetbuien en eetstoornissen. Over de onderliggende ervaringen, overtuigingen en gevoelens die maken dat deze patronen zo hardnekkig kunnen zijn.

Waar herken jij jezelf in?
Misschien helpt het om te beginnen al als je voor jezelf eens kijkt welke factoren bij jou een rol spelen. Kruis eens aan voor jezelf welke factoren bij jou het meest meespelen.

☐ Mijn lichaam komt regelmatig tekort.
☐ Ik vermijd voelen in mijn lichaam.
☐ Ik heb strenge eetregels.
☐ Ik herken de paplepel rondom eten.
☐ Overal eten om me heen triggert trek.
☐ Mijn oerbrein kiest voor de quick fix.
☐ Ik herken de voordelen van eetbuien.
☐ Met gevoelens omgaan vind ik lastig.
☐ Schaamte houdt me tegen om hulp te zoeken.
☐ Ik heb vaak gedachtenchaos in mijn hoofd.

Wat zou jou de komende week kunnen helpen?

Kijk dan eens naar het overzicht van de door jou aangekruiste factoren. Waarmee zou je de komende week anders om willen gaan? En wat zou jou daarbij kunnen helpen?

Wil je hier samen naar kijken?
We kunnen ook in een startsessie samen verkennen wat er bij jou speelt en wat kan helpen om de eerste stap te zetten van eetbuien naar meer rust en vertrouwen.

→Plan een startsessie

Ik ben benieuwd wat je herkent in dit blog.

Meer lezen?
→ Waarom heb ik eetbuien of boulimia?
→ Zie een eetbui als waarschuwende kanarie
→ Waarom steeds die strijd over wel of niet eten?
→ Eetbuien in de spotlights
→ Waarom het zo moeilijk is om niet te snaaien aan het einde van de dag