01 dec

Eetstoornis: monster of maatje?

Jezelf uithongeren of juist volproppen, dwars door de regen naar de supermarkt om ‘vreetbui’-eten in te slaan, eindeloos veel bewegen om de gegeten calorieën teniet te doen, pijn in je lijf van de laxeermiddelen, je sterk voelen dat je de honger aan kan en nog lichter bent geworden, je ellendig voelen van het volproppen, je gewicht, het kotsen of de eenzaamheid. Maar ook even niet aan iets anders hoeven denken, niet hoeven voelen, geen gezeur aan je hoofd, even niets anders. Is je eetstoornis dan iets positiefs of iets negatiefs: een monster of maatje?

Eetstoornis als monster

Deze manier van denken gaat ervan uit dat een deel van jou (het monster) zorgt voor jouw “rare gedrag” rond eten. Op sommige momenten komt dat monster naar voren en grijpt de macht over jou. Het anorexiamonster zorgt er dan voor dat je alles doet wat mogelijk is om niet te (hoeven) eten of om zoveel mogelijk calorieën weer kwijt te raken. Het boulimia- en eetbuimonster laat je juist grote hoeveelheden voedsel verzamelen en naar binnen werken. En al die monsters laten ons daarbij ook nog eens ‘fijntjes’ weten dat we ‘sukkels’ zijn of nog niet eens goed genoeg zijn in ons verslavingsgedrag.

En wat hebben we geleerd uit sprookjes? Juist, monsters gaan we net zo lang bevechten of wegdrukken totdat deze zich overgeven. Terwijl we ook weten dat het helaas maar weinigen lukt de draak te verslaan. Vaak zijn er zelfs al veel ridders gesneuveld voordat de draak uiteindelijk geveld wordt door de held.

monster of maatje

Eetstoornis als maatje

Het zien van je eetstoornis als “maatje” is niet zo geaccepteerd, zeker niet door je omgeving. Want een eetstoornis, dat kan toch niets positiefs in zich hebben? Toch, als je praat met mensen met een eetstoornis, blijkt dit wel zo te zijn:

  • “Als ik een eetbui heb, heb ik even helemaal geen last van mijn omgeving, ik ben alleen met mezelf en het eten. Ik proef, ik kauw, ik slik. Ik denk niet, ik voel niet” – vrouw met boulimia.
  • “Eindelijk iets waar ik goed in ben” – vrouw met anorexia.
  •  “Ik was zo enorm opgefokt vandaag dat ik wel moest eten. Daarna was ik het kwijt” – vrouw eetbuistoornis.

Het hebben van een eetstoornis heeft dus ook positieve kanten. Kanten die er vaak voor zorgen dat je lang door blijft gaan met je gedrag omdat je nog geen andere manier hebt gevonden om dezelfde positieve effecten te bereiken.

Eetstoornis is slechts een deel van jou

Ik zie een eetstoornis niet als monster of maatje, maar wel als gedrag waar twee kanten aan zitten: een positieve (zoals beschreven onder maatje) en een negatieve (ongezond en naar beneden halend). Je eetstoornis is eigenlijk een uit de hand gelopen gedrag dat je ooit ergens in je leven bent begonnen. Gedrag dat toen nodig was om te kunnen functioneren in je leven maar dat nu niet meer nodig is en je nu zelfs in de weg zit.

Ik geloof niet in het bevechten van monsters. Hoe harder je namelijk gevoelens, gedachtes of behoeftes wegdrukt, hoe harder deze terug zullen komen. Probeer maar eens niet aan een “roze olifant” te denken. Bovendien kost het vechten veel energie. Energie die je beter en met meer resultaat positief kunt gebruiken.

Ik geloof wel in het eerlijk in de ogen kijken van het monster (alhoewel ik deze dan liever een andere naam zou geven) en het ontwikkelen van nieuw gedrag om meer zelfvertrouwen te krijgen, een positief zelfbeeld te ontwikkelen en jezelf te zijn in contact met anderen.

Hoe is het met jouw monsters en maatjes?

Krijg meer inzicht in jouw eetstoornis door jezelf af te vragen of jouw eetstoornis voor jou een monster of maatje is? Of beide? Of misschien kan een goede vriend/vriendin deze vragen eens aan jou stellen. De antwoorden zullen je ongetwijfeld op weg helpen naar een oplossing en je in ieder geval meer inzicht en rust geven.

  1. Wanneer is jouw eetstoornis jouw maatje? Oftewel: wat zijn de positieve effecten voor jou van je eetstoornis (wat levert het je op)?
  2. Wanneer vind jij jouw eetstoornis een monster? Oftewel: wat is je grootste frustratie als het gaat om jouw eetstoornis (waar heb je het meeste last van)?

Ik ben benieuwd naar jouw inzichten.  Neem even een kort moment om de vragen te beantwoorden en plaats je inzichten in het commentaarveld hieronder.

11 thoughts on “Eetstoornis: monster of maatje?

  1. Monster: dat ik stiekem wil eten, als er niemand bij is. Dan plopt het zomaar in mijn hoofd: eten. Dan loop ik bewust naar de kast om eten op te zoeken. Dan sta ik daar… Denkend “ik moet het niet doen” maar ik kan niet stoppen… Dan voel ik me heel slecht. Waarom loop ik niet weg? Waarom moet ik hier staan? Na stiekem wat gegeten te hebben voel ik me nog slechter: schuldig, vies, opgeblazen, dik… Terwijl ik helemaal niet dik ben… De angst om dik te worden is heel groot, maar waarom zegt dat monster dan dat ik daar in de kast moet staan kijken.
    Maatje: dan denk ik even niet aan de spanning die ik in mijn lijf voel, aan de gestreste situaties, aan de chaos in mijn hoofd… Het schakelt mijn gedachten dan uit zeg maar. Terwijl ik alles heb wat mijn hart begeert.
    Ik snap er niks van…… Kom er heel slecht uit. Heb je tips?

    • Hi Djoeke,

      Ja, die monsters komen op hele onverwachte momenten. Ze ploppen binnen, vooral als je moe bent en weinig weerstand meer hebt. En vaak om datgene voor je te regelen wat jij op hebt geschreven bij maatje. Namelijk even rust, even niet hoeven denken. Je zou voor jezelf eens na kunnen denken of je wel op tijd ook rust voor jezelf regelt. Misschien loop je jezelf regelmatig voorbij en kost er te veel energie. Of neem je geen tijd voor ontlading. Bij mijn gratis e-boek vind je ook twee meditaties. De tweede meditatie ‘Een goed gesprek’ kan je de antwoorden opleveren die je zoekt. En deze blog gaat hier ook over.

  2. Maatje: het voelt even fijn om lekkere dingen te eten, ik hoef even helemaal niks, ik heb iets te doen, eten wat ik juist niet mag voelt prettig
    Monster: ik voel me nadien zo schuldig en zwak, ik voel me nadien opgeblazen en dik, het staat mijn sportieve prestaties en toekomst in de weg, het ontneemt me de kans om met allerlei andere dingen bezig te zijn

    • Zo ingewikkeld kan het inderdaad zijn. Dankjewel voor het delen. Jezelf heen en weer gesleurd voelen tussen het moment van eten wat fijn is en het gevoel naderhand wat verre van leuk is en dat het niet bijdraagt aan wat je wilt doen in je leven. Beseffen dat je deze twee kanten in jezelf hebt helpt. Blijkbaar is ‘even niets hoeven’, ‘jezelf fijn voelen’, ‘tijdsinvulling’ en ‘iets doen wat prettig voelt’ iets dat je niet gemakkelijk doet nu (zonder eten). Ga eens op onderzoek en exploreer welke andere mogelijkheden er zijn om dit allemaal ook te hebben. Welke andere bezigheden, activiteiten, ontspanning, etc. zou je ervoor in de plaats kunnen stellen, dingen die daarnaast ook nog bijdragen aan je toekomst. Vind je dat, dan heb je een win-win-situatie.

  3. Maatje om me te vullen van binnen, me o.k. te laten voelen, me een lekker gevoel te geven, emoties weg te werken, te overleven (ook al is lang niet alles moeilijk in mijn leven / maar sommige dingen wel uiteraard), eerst even wat eten (dan krijg ik wel zin om weer wat te doen bv werken of schoonmaken etc) dus om me over de drempel heen te helpen.

    Monster omdat ik gevoelens onderdruk, het me dik en ongezond en moe en futloos maakt en me een slechte conditie geeft. En omdat ik zo vaak aan eten denk dat het heel veel energie kost. En soms afleidt van de mooie dingen van het leven. Van het NU.

    Jeetje … zo precies heb ik dit nog nooit bekeken! dank je voor je blog.

    • Wat een inzichten en wat super dat je ze met ons deelt.

      Zolang de voordelen opwegen tegen de nadelen, blijf je vaak doen wat je altijd al deed. Maar nu je je bewust bent van beide kanten, zul je merken dat je steeds gemakkelijker bewust kunt kiezen.

  4. Monster: wanneer het me overvalt, me voortdrijft, verplicht/dwingt; wanneer het monster onverzadigbare honger heeft of (veel) suiker wil
    Vriendje: wanneer het me op de been houdt om normaal te kunnen zijn en mee te kunnen, incl. alle uitdagingen en lasten van het leven/dagelijkse leven

    • Dankjewel Mindy, twee kanten aan één verhaal. Zo werkt het. Je eetstoornis houdt je aan de ene kant op de been en aan de andere kant heb je last van de dingen waar die je toe dwingt. Vaak is het dan een bevrijding als je de positieve kant houdt en leert om die op een andere manier te bereiken, zonder dwang, druk en verplichting.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *