Waarom je vooral niet moet inzoomen op je lijf als je eetbuidrang hebt

Ik ben een groot voorstander van je lichaam gebruiken als belangrijke raadgever. Behalve als je eetbuidrang of paniek hebt. Dan is het tijd voor wat anders. Iets dat simpeler en doeltreffender is. Ik vertel je er alles over en geef je een eenvoudige tool die werkt. En een ingesproken versie die je op die lastige momenten kan helpen.

Wanneer kun je je lijf nog vragen om advies?

Je lijf als raadgever gebruiken, werkt goed als je nog redelijk aanwezig kunt zijn in het hier-en-nu. Dan kun je rustig stilstaan bij wat je waar in je lichaam voelt en wat het je mogelijk wil zeggen.

Zoals ‘Ik heb pijn in m’n hoofd. O ja, ik zit al uren achter m’n computer en ben nog niet buiten geweest. Mijn hoofd geeft me een teken dat ik even pauze moet nemen’.

Of dat de tekenen van mijn lichaam duidelijk zijn als ik tijdens een fietstocht steeds waziger wordt in mijn hoofd, langzamer ga fietsen en zelfs schakelen me al te veel is. Ja, dat is een duidelijk teken dat ik wat moet eten.

In beide gevallen kan ik nog schakelen en met mijn hoofd helder redeneren.

Waarom inzoomen op je lijf niet werkt als je eetbuidrang ervaart

Eetbuidrang is een totaal andere categorie. Natuurlijk zit daar ook een duidelijke reden onder en iets dat je lijf je wil zeggen, maar je krijgt het niet meer helder.

Je hoofd slingert heen en weer tussen wel en niet kiezen voor een eetbui. Terwijl je lijf allang overgenomen lijkt door dat ene doel: namelijk eetbuivoer verzamelen en schranzen. Met vaak een enorme spanning en onrust in je romp, zoekgedrag, handen die al bijna lijken te graaien en vingers die lekkers in de verlangende mond willen stoppen. 

Ga je op zo’n moment naar die lichaamsgevoelens toe, dan nemen de dranggevoelens alleen maar toe. Alles wat je aandacht geeft groeit immers. De drang dus ook.

Wat is nu die link met een paniekaanval?

Het snappen waarom je niet moet inzoomen op je lijf als je eetbuidrang hebt, leerde ik van de aanpak van paniekaanvallen.

Bij een paniekaanval krijg je het benauwd. Je hart gaat sneller kloppen, je ademhaling schiet omhoog en je kunt gaan zweten of trillen. Soms voelt het alsof je flauwvalt, de controle verliest of zelfs doodgaat. Je hoofd raakt overspoeld door angstige gedachten, terwijl er op dat moment geen duidelijke aanleiding is. Het komt vaak plotseling op en kan heel heftig aanvoelen.

Hoe meer je op zo’n moment gaat inzoomen op die lichamelijke sensaties, hoe overweldigender het voelt en hoe groter de paniek wordt. Zodra je namelijk aandacht gaat besteden aan de benauwdheid of verhoogde hartslag, verergert de angst voor een paniekaanval. En die angst voor de angst brengt een paniekaanval op gang. Eigenlijk net zoals dat met eetbuidrang werkt. Hoe groter de angst voor de drang, hoe meer deze voorkomt.

Vroeger lieten ze mensen met een paniekaanval blazen in een zakje (hyperventilatie), maar dat bleek niet de beste methode. Wat wel helpt is een simpele manier om je aandacht te verplaatsen, zodat je niet volledig meegenomen wordt in de golf en meer regie ervaart.

Ja, kom maar op en deel die tool

Oké, daar komt ‘ie.

In plaats van in te zoomen op je lichaam, verleg je je aandacht naar de omgeving. Met hulp van je zintuigen.

Probeer deze oefening eerst eens op een rustig moment. Bijvoorbeeld nu je dit blog aan het lezen bent. Zo ervaar je wat het met je doet, en kun je het later makkelijker inzetten wanneer eetbuidrang of paniek beginnen.

Roep een milde situatie op

Denk eerst eens terug aan een mild lastig moment.

Bijvoorbeeld zo’n moment waarop je merkte dat je to-do lijst langer was dan je dag. Of een moment waarop je iets zei of deed en later dacht: ‘Had ik dat nou moeten zeggen?’

Kies iets dat niet te groot is.

Merk op wat het terugdenken aan zo’n situatie bij je oproept. Misschien verandert er iets in je lichaam: je houding, je ademhaling, de spierspanning. Misschien komen er gedachten op.

Blijf er niet te lang bij. Dit is alleen een startpunt.

Verleg je aandacht naar buiten

Nu verschuif je je aandacht van die situatie naar de plek waar je bent.

In plaats van helemaal op te gaan in eetbuidrang, gedachten of paniek, richt je je aandacht naar buiten. Naar je omgeving. Met je zintuigen: je ogen, oren, tastzin en eventueel je reuk. Zonder haast. Met nieuwsgierigheid.

Kijk om je heen
Hoeveel ramen, deuren, bomen, fietsers of auto’s zie je als je naar buiten kijkt? Of kijk binnen naar alle objecten met een ronde of vierkante vorm. Of alles wat een bepaalde kleur heeft. Hoeveel zie je er?

Luister
Welke geluiden hoor je van verder weg? Misschien verkeer, stemmen of vogels.
En welke geluiden hoor je dichtbij? Een koelkast die aanslaat, de verwarming die tikt, je eigen beweging?

Voel
Wrijf je handen tegen elkaar. Merk het verschil tussen de bovenkant en de onderkant van je handen.
Voel de stof van je kleding. Hoe voelt een trui vergeleken met een spijkerbroek? Hoe voelt een houten tafel of een warme beker?

Ruik (als je wilt)
De geur van koffie of thee. Een zweem wasmiddel. Het geurtje dat je op hebt. Bloemen of een plant.

Wat merk je?

Sta na het gebruiken van je zintuigen even stil.

Wat merk je nu in je lichaam en in je hoofd?
Is er iets veranderd?
Welke zintuigen werkten voor jou het prettigst?

Je hoeft trouwens niet alle zintuigen te gebruiken. Kies gewoon het zintuig dat voor jou het meest prettig werkt. Combineren kan natuurlijk ook. Zo kun je ook je tastzin gebruiken in combinatie met kijken of luisteren. Of welke combinatie voor jou het meest prettig is.

Deze oefening neemt de onderliggende oorzaak van eetbuidrang niet weg.
Hij kan je wel net genoeg ruimte geven om niet automatisch te handelen.

De hier-en-nu tool als begeleide oefening

Vind je het fijner als ik je door de tool heenleidt? Ik heb ‘m ook voor je ingesproken, zodat je hem direct kunt ervaren of kunt gebruiken op momenten dat de drang oploopt.

Probeer het uit

Als je merkt dat drang of paniek oploopt, probeer dan eens niet naar binnen te gaan, maar je aandacht naar buiten te verplaatsen. Gewoon om te kijken wat er gebeurt.

Ik wens je veel oefenplezier,

Meer inspiratie vind je hier:

• Blog Onrust, emoties, ga aan de wandel
• Boek Eerste Hulp Set bij Eetbuien: gratis e-book met 21 verschillende manieren die je direct kunnen helpen als er een eetbui op de loer ligt.
• Podcast Leven in het hier en nu, hoe doe je dat?