04 apr

Die ellendige stem in mijn hoofd

Stem in mijn hoofdHet “horen” van een stem in je hoofd komt veel voor bij mensen met een eetstoornis. Vooral bij mensen met anorexia, maar ook bij andere eetstoornissen als boulimia. En deze stemmen geven vaak hele nare, destructieve boodschappen en dreigementen voor als je je niet houdt aan hun richtlijnen. Waar komen deze stemmen vandaan? En wat moet je ermee? 

Een stem in je hoofd? Je bent niet wijs?

Stemmen horen in je hoofd? Dan ben je toch schizofreen of hallucineer je? Nee hoor, het horen van stemmen in je hoofd is vrij normaal. Wie kent niet een stem in zijn hoofd die zegt “als ik nu eerst dit werk af maak, mag ik daarna even ontspannen of de krant lezen”. Of een stem die dingen zegt als “Geen zin, dan maak je maar zin” of “Je moet hard werken om succesvol te zijn”. Stemmen en tekst die we vaak als kind overgenomen hebben van onze ouders (vaak lijkt het ook of je echt de stem van je vader of moeder hoort) of vanuit de omgeving.

Stemmen in je hoofd zijn dus heel normaal. Uit onderzoek blijkt zelfs dat zo’n 15% van de Nederlandse bevolking stemmen hoort. En dat het zowel voorkomt bij mensen met psychiatrische stoornissen, epilepsie en gehoorproblemen als bij “gezonde mensen”.

Stem in mijn hoofd nare boodschap

Onder mensen met een eetstoornis komt het horen van stemmen vaker voor. Uit onderzoek van Greta Noordenbos (2011) bleek dat 60% van de mensen met een eetstoornis één stem hoort en 40% zelfs meerdere. Op zich zou daar mee te leven zijn, maar helaas zeggen die stemmen in ons hoofd hele nare dingen:

“Je bent niets waard”
“Je hebt het weer helemaal verknald, je moet boeten”
“Weer te veel gegeten dikke trog! Dat betekent morgen een dagje helemaal niets”
“Je kunt ook helemaal niets hè. Kon je dat eten weer niet laten staan?”

Daar knap je dus niet echt van op, van deze stemmen. Op het moment dat deze boodschappen binnenkomen, ontstaat vaak angst en paniek. En vanuit die angst ga je dan dingen doen die eigenlijk heel slecht voor je zijn: extreem compenseren (braken, laxeren, sporten), jezelf straffen, nog minder eten, nog strenger letten op je doen en laten. En zo beland je in een vicieuze cirkel.

“Dan luister je toch gewoon niet!”

Je zou zeggen “gewoon niet naar luisteren” en dat is ook wat vaak geadviseerd wordt tijdens behandelingen. Of tegenargumenten verzinnen, tegen de stem in gaan of deze bevechten.

Toch vind ik deze manieren jammer. Want hoe vind je het zelf als je iets tegen iemand wilt zeggen? Hoe is het als mensen over je heen walsen en niet echt naar je luisteren? Hoe is het als de ander al zijn mening geeft zonder zich te verdiepen in waarom je iets vindt of zegt? Ga je dan schreeuwen? Of trek je je terug? En word je van binnen steeds bozer tot de bom barst?

Hoe harder je iets probeert weg te drukken of te negeren, hoe krachtiger komt het naar boven (als een duveltje in een doosje). Niet luisteren of bevechten heeft dus geen zin en werkt averechts.

Ga het gesprek aan met de stem

Hoe dan wel? Ga het gesprek aan met de stem. Zie het als een deel van jou dat jou voor iets wil beschermen of iets voor jou wil bereiken. Net als dat rugpijn of hoofdpijn soms betekent dat je te veel van jezelf hebt gevraagd en aangeeft dat je even rust moet nemen.

Die stem heeft dus een signaalfunctie. Hoe rottig ook het gedrag en die woorden van die stem zijn, ergens hebben ze een doel. En meestal is het (onder de vaak hele nare woorden) een positief doel voor jou.

Ze willen soms dat je je niet belachelijk maakt (beschermen je voor afgang – daarom mag je niet eten in het openbaar). Ze willen dat je aantrekkelijk gevonden wordt (daarom moet je zo op je gewicht en eten letten). Of willen dat je rust neemt (daarom krijg je een eetbui, zodat je even afgeschermd bent van de wereld en na de eetbui ben je toch doodmoe en dan neem je wel je rust). En misschien is het voor jou wel helemaal anders.

Geef het ruimte en blijf ademen

Maak eens een tekening van dat stemdeel van jou. Of vraag of je coach/therapeut je kan helpen om het gesprek aan te gaan en te achterhalen wat de positieve bedoeling is van jouw stem. Waar die stem nu echt bang voor is waarom deze jou zulke verschrikkelijke boodschappen geeft. Wat wil deze stem voor jou bereiken of voorkomen? En luister er naar zoals je ook zou willen dat er naar jou geluisterd wordt. Geef het ruimte en blijf ademen.

Wat zegt of zei de stem in jouw hoofd? Deel je ervaring.

Ik ben ontzettend benieuwd naar jouw ervaringen met “stemmen” in je hoofd. Misschien wil je iets kwijt, misschien heb je nog vragen. Laat hieronder je reactie achter (je e-mail adres is alleen ter verificatie en wordt verder niet gebruikt of getoond).  Binnenkort zal ik in een volgend blog nog dieper hierop in gaan en je vragen of opmerkingen meenemen.

Gerelateerd blogartikel: Eetstoornis, monster of maatje

7 thoughts on “Die ellendige stem in mijn hoofd

  1. Mijn stemmen zeggen eigenlijk de juiste dingen: maak je huisje schoon, ruim wat op, maak het gezellig. Eet wat gezonder, doe minder met je mobiel en meer met je kids… je zou verwachten dat ik dan poets en erg op mijn eten zou letten… daar zou ik zelf tevreden mee kunnen zijn… maar ik krijg mezelf niet zover om te leven zoals ik in mijn hoofd bedenk… ben ik dan niet gewoon lui… en weinig karakter om het gezonder en beter te doen? Heeft dit dan wel met een stem te maken?

    • Interessante vraag Liene. Dus je stemmetje zegt allerlei constructieve dingen die je zou kunnen doen (en ergens ook zelf zou willen), maar in de praktijk lukt het je niet om ook zo te leven. Om de gedachte ook om te zetten in daden. Blijkbaar zit er dan nog iets anders onder waarom je dat niet doet: te veel gedoe, te weinig tijd, geen zin, praktische bezwaren, andere dingen die je veel leuker vindt, niet weten hoe, overtuigingen (als ik kan het toch niet of zoals jij zelf aangeeft als Ik heb weinig karakter of Ik ben lui, , ….. Het kan van alles zijn wat er schuil gaat onder het niet doen wat je eigenlijk wel zou willen. Je kunt dit voor jezelf onderzoeken door je de vragen te stellen:
      – wat levert het me op om dit nu allemaal niet te doen?
      – wat houdt me tegen om het te doen?
      – wat zou ik het liefste willen (wat is mijn doel)?
      – hoe zou ik het kunnen realiseren: wat moet/ga ik concreet anders doen of denken om het voor elkaar te krijgen?

      Maar misschien ook fijn om er een keer met iemand over te praten. Soms zit je in je eentje maar in dezelfde cirkeltjes te draaien. Een gesprek kan je dan net die inspiratie of nieuwe inzichten geven die je nodig hebt.

  2. Ik hoor ook stemmen de goeie is dr house naar hem luister ik vaak maar niet naar dr taub hij is mijn slechte ego Door mijn haldol is dr taub weg ik luister alleen naar dr house hij is mijn goeie ik

  3. Ik vond veel herkenning in je blog!

    Ik heb veel last van zulke stemmen in mijn hoofd. Ik heb een hele tijd bij een diëtiste gelopen die me heeft uitgedaagd om met die stem een gesprek aan te gaan, het is een methodiek wat wel meer gebruikt wordt en hij noemt ‘de innerlijke dialoog’. Het hielp me echt wel!

    Ik ben door haar ook in het boek ‘uit de ban van emotie eten’ gaan lezen waar er ook een heel stuk gaat over die stem of stemmen in je hoofd en vond daar ook veel herkenning. Het boek noemt die stem meestal ‘innerlijke saboteur’ en heeft er een heel hoofdstuk aan gewijd waar ik ook erg veel herkenning terug vond.

  4. Hoi Charlie, wat een prachtige benadering weer! Probeer inderdaad te kijken naar wat de positieve bedoelingen voor je zijn i.p.v. maar het “monster” te bevechten. Wat fijn als je hier weer meer mensen mee van hulp kunt zijn. Heel veel succes met je missie!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *