Waarom eetproblemen vaak opduiken in bepaalde levensfases

Eetproblemen ontstaan zelden zomaar. In mijn praktijk zie ik dat ze vaak opduiken op momenten waarop het leven verandert. Fases waarin je zoekend bent, dingen niet lekker lopen en je opnieuw richting wilt geven. Afgelopen jaar keek ik terug op mijn cliënten en ontdekte vijf kenmerkende levensfases. Misschien herken jij jezelf in één ervan.

Eetproblemen en levensfases: wat ik zie in mijn praktijk

Als therapeut zie ik dagelijks hoe eetproblemen verweven raken met het leven zelf. Ze ontstaan niet in een vacuüm, maar vaak op momenten waarop er wat verandert. Zoals wanneer je uit huis gaat, je plek zoekt in werk en relaties, zorgt voor anderen of opnieuw voelt te moeten kiezen wie je wilt zijn.

Afgelopen jaar nam ik de tijd om terug te kijken op mijn praktijk en de mensen met wie ik werk. Ik stelde mezelf de vraag: Wat zijn opvallende overeenkomsten en welke patronen herken ik hierin? Niet vanuit labels of diagnoses, maar vanuit levensverhalen.

Wat me opviel, was dat veel van mijn cliënten zich bevinden in één van vijf kenmerkende levensfases. Fases waarin verlangen en druk samenkomen. Waarin oude patronen ineens meer opspelen en eten en eetregels een manier worden om rust te vinden, controle te houden of gevoelens te dempen.

Niet omdat er iets mis is met zo’n levensfase, maar omdat het leven daarin veel van je vraagt.

In dit blog neem ik je mee langs die vijf levensfases en eetproblemen zoals ik ze in mijn praktijk tegenkom. Wat ze kenmerkt en welke beweging zich daarin vaak aandient. Ik ben benieuwd wat je herkent.

Vijf kenmerkende levensfases bij eetproblemen

Student (op kamers) – 20-25 jaar

Je staat aan het begin van je volwassen leven.

Je studeert en bent bezig jezelf te ontdekken en je weg te vinden in je nieuwe leven. Met nieuwe vrienden, huis, studie en bijbaan. Je experimenteert en dat gaat met vallen en opstaan. Het is genieten en voluit leven, maar soms raak je jezelf kwijt in studiestress en alle mogelijkheden van het studentenleven. Dan kun je twijfelen of je wel goed genoeg bent. Zeker als je je uit onzekerheid gaat vergelijken met anderen en influencers op social media.

Niet zo gek dat het je af en toe te veel wordt en je naar oplossingen grijpt: rust zoeken in eten. Of juist nog harder aan jezelf werkt, met steeds strengere eisen aan jezelf, ook op het gebied van eten. Doodvermoeiend. Je wilt de beste versie van jezelf zijn, maar de praktijk voelt anders.

‘Ik wil weer kunnen genieten zonder dat eten mijn dag bepaalt.’

Het verlangen
Je wilt niet langer verdwalen in vergelijken en eetregels, maar ontdekken hoe je rust vindt in je hoofd en voluit kunt genieten van je studententijd.

Startende professionals – 25-30 jaar

Je zet de eerste stappen in werk en zelfstandigheid, terwijl nog niet alles zeker voelt.

Daar sta je dan. De laatste loodjes van het afstuderen zijn pittig. Daarna valt het keurslijf van studeren en tentamens weg. Je ziet vrienden een baan vinden en een eigen plek regelen, terwijl het nieuwe leven, waar nog niet alles zeker is, onzeker voelt.

Waar vind je een baan die bij je past? Hoe moet het financieel? Kun je wel een eigen woonplek vinden? Als perfectionist wil je controle, maar die is er even niet. En heb je al werk gevonden, dan is het wennen: veel uren, hoge verwachtingen en minder tijd voor jezelf en vrienden.

Dan kan het zomaar zijn dat je terugvalt op oude patronen zoals eetbuien of regels over eten, gewicht en bewegen. Jaren heb je uitgekeken naar dit moment en nu valt het tegen.

‘Ik wil lief zijn voor mezelf en ruimte besteden aan alle positieve dingen in mijn leven.‘

Het verlangen
Je bent er klaar voor om prestatiedruk en onzekerheid los te laten. En zoekt manieren om oude patronen te doorbreken en met meer vertrouwen en energie je werk en sociale leven vorm te geven.

Bewuste kiezers – 30-40 jaar

Je leven staat steeds steviger, maar vanbinnen wringt er iets dat je niet goed kunt plaatsen.

Je hebt je leven aardig op de rit. Je weet beter wat je kwaliteiten zijn en wat je leuk en belangrijk vindt. Je hebt een baan of eigen bedrijf en vrienden om het leven mee te vieren. Je denkt na over kinderen of hebt misschien al een gezinnetje. Je staat bewust in het leven en achter je keuzes.

En toch is er iets dat een schaduw werpt: de eetstoornis die door de jaren heen sluimerend of juist hardnekkig aanwezig is gebleven. Daardoor voelt het soms alsof je een dubbelleven leidt en niet voluit kunt genieten of trots zijn. Hoe kan het dat eetbuien, eetregels en controledrang je nog zo in de tang houden? Dit past zo niet bij wie jij van binnen werkelijk bent.

‘Als het niet meer machteloos voelt, krijg ik meer regie en voel ik me fijner en meer mezelf.‘

Het verlangen
Je bent er klaar voor om het dubbelleven achter je te laten. Wat je nodig hebt is oude patronen stap voor stap loslaten, zodat je volledig vanuit jezelf kunt leven en trots kunt zijn op wie je bent.

Tijd voor verandering – 40-55 jaar

Je merkt dat oude manieren niet meer werken en dat deze fase andere vragen oproept.

Boven je 40e gaan andere dingen spelen. Was je eerst vooral aan het leren, in deze fase worden zingeving, mogelijke carrièreswitches, mantelzorg en hormoonveranderingen belangrijker. En waar je tot nu toe je normale leven kon combineren met eetbuien en periodes van streng zijn op het gebied van eten, komen er nu barstjes in dit patroon.

Eetbuien helpen je wel even ontsnappen aan de hectiek van alledag en aan vervelende gedachten en gevoelens, maar de bijwerkingen zijn groot. Schaamte en schuldgevoelens ondermijnen je zelfvertrouwen. Diëten hebben minder effect en je maakt je zorgen over je gezondheid op langere termijn.

‘Ik wil trots zijn op mezelf en mezelf laten zien.‘

Het verlangen
Je bent er klaar mee. Je beseft steeds meer dat oude patronen niet houdbaar meer zijn en dat het tijd is de diepte in te gaan. Je zoekt iemand die samen met jou onderzoekt wat de dieperliggende oorzaken zijn en die je helpt meer trots, kracht en vrijheid te ervaren in je dagelijks leven.

Eigenzinnig leven – 55+

Je hebt veel opgebouwd in je leven en voelt dat het tijd is los te laten wat niet meer past.

Je hebt je leven opgebouwd: een baan, vrijwilligerswerk of bezigheden waar je voldoening uit haalt, een fijn huis, mensen om je heen. Je hebt je altijd prima weten te redden, ondanks dat je al vanaf je jeugd een verstoorde relatie met eten en je lichaam hebt. Soms was dat controle houden, soms troost zoeken bij eten.

Ondanks alles dat goed is in je leven, zijn de eetbuien gebleven, net als de drang om af te vallen. Je hebt daarbij misschien al hulp gehad van GGZ, psycholoog, coach of diëtist. Dat heeft wel iets geholpen of verzacht, maar nooit met blijvend effect. Je twijfelt of je er ooit nog helemaal af zal komen. Toch is er in jou ook een vonkje dat wel gelooft dat het mogelijk is.

‘Ik wil mijn maskers laten vallen en helemaal mezelf zijn‘

Het verlangen
Je bent er klaar voor om de problematiek los te laten. En zoekt iemand die samen met jou ontrafelt wat de bron is van de verstoring én die je praktisch en stap voor stap helpt om oude patronen achter je te laten.

Wat ik steeds weer zie in mijn praktijk

Als ik deze vijf levensfases naast elkaar leg, zie ik telkens iets terugkomen. Niet zozeer de leeftijd of de omstandigheden, maar de manier waarop eten een rol is gaan spelen in het omgaan met het leven. Soms als houvast, soms als controle, soms als troost.

Tegelijkertijd laat iedere levensfase je steeds duidelijker voelen dat deze rol van eten je meer kost dan het nog oplevert. Terwijl je eigenlijk verlangt naar rust in je hoofd en vrijheid om te leven.

Wat herken je?

Misschien herken je jezelf in één van deze levensfases en eetproblemen. Of misschien in meerdere. Het leven laat zich immers niet zo strak indelen.

Wat roept dit blog bij je op?
In welke levensfase herken jij jezelf (het meest), en wat raakt je daarin?
Of is er misschien een levensfase die je mist?

Food for thought,